Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm: Nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất nông nghiệp gắn với phát triển đô thị, giai đoạn 2016-2020 và những năm tiếp theo

Qua 05 năm triển khai, thực hiện Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 10/10/2016 của Ban Thường vụ Thành ủy trong bối cảnh còn nhiều khó khăn thách thức, nhất là biến đổi khí hậu, nguồn lực đầu tư hạn chế... nhưng với sự đoàn kết, chủ động, sáng tạo, quyết tâm chính trị cao, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, nỗ lực khắc phục khó khăn, triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chủ trương, chính sách, nhiệm vụ, giải pháp có liên quan đến hiệu quả sản xuất nông nghiệp gắn với phát triển đô thị của cấp ủy đảng, chính quyền các phường, xã các cơ quan, ban, ngành, Mặt trận, đoàn thể, các doanh nghiệp và Nhân dân trên địa bàn thành phố nên đến nay đã đạt được những kết quả rất quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp, đem lại giá trị cao, nâng cao thu nhập cho người dân. Công tác tuyên truyền, quán triệt, nâng cao nhận thức và việc cụ thể hóa, xây dựng, ban hành các kế hoạch, chương trình... được quan tâm thực hiện nghiêm túc, bảo đảm bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và yêu cầu đề ra, qua đó đã góp phần đạt được kết quả trên nhiều mặt.

Sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố phát triển khá toàn diện về năng suất, chất lượng; cơ cấu ngành nông nghiệp chuyển dịch đúng hướng; giá trị sản xuất, tỷ trọng nông nghiệp ứng dụng khoa học, công nghệ cao tăng lên; một số sản phẩm đặc thù từng bước khẳng định được lợi thế cạnh tranh; bước đầu hình thành một số vùng chuyên canh phục vụ công nghiệp chế biến và vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; việc đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được quan tâm thực hiện; trình độ, nhận thức, năng lực sản xuất của người dân và doanh nghiệp được nâng lên.

Việc ứng dụng, chuyển giao và nhân rộng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất có bước phát triển đáng kể trên tất cả các lĩnh vực; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, liên kết, tiêu thụ sản phẩm được chú trọng; nhiều mô hình liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp bước đầu được hình thành, phát huy hiệu quả. Công tác thu hút, hỗ trợ, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được đẩy mạnh; nhiều doanh nghiệp, người dân đã mạnh dạn đầu tư vào sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, mang lại hiệu quả.

Qua 05 năm triển khai thực hiện Nghị quyết, thành phố đã thực hiện đạt và vượt các chỉ tiêu của Nghị quyết đề ra, cụ thể: Tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu chung đạt 4,6% (Nghị quyết đề ra 3,6%); tổng giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 650,565/650,370 tỷ đồng (đạt trên 100% so với Nghị quyết đề ra); giá trị sản xuất/ha đất nông nghiệp: Đạt 251,2 triệu đồng/ha (Nghị quyết đề ra 250 triệu đồng/ha); thành phố đã cơ bản hoàn thành hạ tầng thiết yếu và kiên cố hóa kênh mương tưới tiêu, giao thông nội đồng, sân phơi lúa, công tác nạo vét kênh mương được quan tâm thực hiện.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi ngày càng phù hợp với quy mô, lợi thế vùng, chú trọng phát triển các cây trồng có giá trị kinh tế cao, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa; xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp, đầu tư cơ sở hạ tầng nông nghiệp nhằm phát triển ngành nông nghiệp ở trình độ cao, làm chuyển biến, nâng cao nhận thức của nông dân trong việc áp dụng những tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, tăng năng suất cây trồng, vật nuôi, tăng thu nhập, ổn định đời sống; việc liên kết trong sản xuất, kinh doanh nông nghiệp đã phát triển với nhiều hình thức đa dạng, một số địa phương đã hình thành và nhân rộng nhiều mô hình hợp tác cùng phát triển từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm.

Bên cạnh những kết quả đạt được việc triển khai thực hiện Nghị quyết vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, cụ thể:

Công tác tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát triển nông nghiệp gắn với phát triển đô thị đôi lúc còn mang tính hình thức, chưa đi vào chiều sâu. Việc cụ thể hóa nghị quyết đôi lúc còn lúng túng, nhất là trong chỉ đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn.

Sản xuất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ, chưa tập trung, thiếu tính ổn định chưa gắn kết được các khâu chế biến và tiêu thụ sản phẩm; việc áp dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp còn hạn chế, hoạt động liên kết sản xuất của người dân thông qua các hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp còn hạn chế.

Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi còn chậm, nông dân còn khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn vay, thị trường và các ứng dụng khoa học công nghệ mới trong sản xuất và kinh doanh. Quá trình đô thị hóa trong thời gian qua diễn ra mạnh mẽ dẫn đến đất sản xuất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp gây khó khăn cho việc ứng dụng cơ giới hóa và công nghiệp hóa trong sản xuất.

Thời gian đến, bối cảnh tình hình có cả thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen đối với nhiệm vụ nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất nông nghiệp gắn với phát triển đô thị trên địa bàn thành phố, đó là: Những tác động tích cực các hiệp định thương mại đã ký kết sẽ phát huy tác dụng, tạo điều kiện xuất khẩu nông sản, tiếp thu khoa học công nghệ, thu hút đầu tư; sản xuất nông nghiệp giai đoạn tới có xu hướng phát triển mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ mang lại năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh Covid-19 vẫn còn tác động, ảnh hưởng to lớn đến kinh tế nông nghiệp; biến đổi khí hậu, dịch bệnh, ngày càng diễn biến phức tạp, gay gắt; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; quá trình đô thị hóa tiếp tục diễn ra mạnh mẽ làm quy mô sản xuất nông nghiệp thu hẹp; hàm lượng khoa học, công nghệ chưa nhiều; chưa có nhiều nhà đầu tư tham gia đầu tư sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đó sẽ là những khó khăn, thách thức trong triển khai thực hiện nhiệm vụ trong thời gian tới.

Do đó, đòi hỏi các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể, địa phương cần tiếp tục tập trung nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động, tích cực, sáng tạo, quyết tâm cao để phát huy tối đa những yếu tố thuận lợi, kết quả đạt được, khắc phục kịp thời, có hiệu quả các khó khăn, hạn chế và triển khai đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để đạt được các chỉ tiêu về lĩnh vực nông nghiệp mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố khóa XII, nhiệm kỳ 2020-2025 đã đưa ra, cụ thể như sau:

- Tỷ trọng ngành nông nghiệp, thủy sản tăng bình quân 3-4%/năm, chiếm 5-6% cơ cấu nền kinh tế.

- Giá trị sản xuất/ha đất nông nghiệp đạt trên 375 triệu đồng

- Phấn đấu đến năm 2025 có ít nhất 01 vùng đáp ứng các điều kiện, tiêu chí vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; diện tích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao toàn thành phố đạt trên 50 ha.

- Hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới kiểu mẫu.

Trong thời gian đến. Thành phố PRTC tiếp tục quán triệt, nâng cao nhận thức đầy đủ, nghiêm túc, hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách phát luật của Nhà nước về nông nghiệp gắn với phát triển đô thị; ban hành  Chương trình hành động đảm bảo chất lượng, hiệu quả. Ưu tiên thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đầu tư xây dựng cơ sơ vật chất, hạ tầng kỹ thuật phục vụ hiệu quả phát triển nông nghiệp cho các vùng sản xuất nông nghiệp nhất là các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nhằm đáp ứng, bảo đảm quy hoạch phát triển đô thị một cách đồng bộ; tiếp tục kêu gọi các nhà đầu tư xây dựng nhà máy chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao chủ lực của địa phương. Hình thành các mô hình chuỗi giá trị theo các hình thức như: Tổ hợp tác, hợp tác xã, liên kết sản xuất với doanh nghiệp.

Tăng cường hợp tác, liên kết với các trung tâm, viện nghiên cứu, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh để nghiên cứu, lựa chọn các quy trình, công nghệ sản xuất, các loại giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất, chất lượng, hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu thị trường, phù hợp với tiềm năng, lợi thế và tình hình sản xuất của thành phố. Nâng cao chất lượng sản xuất tại các cơ sở sản xuất giống hiện có, đồng thời rà soát, điều chỉnh bổ sung các vùng sản xuất giống nông nghiệp tập trung nhằm tạo ra cây, con giống có chất lượng tốt, năng suất cao, sạch bệnh, thích ứng biến đổi khí hậu, đáp ứng nhu cầu sản xuất. Tập trung ưu tiên công tác nghiên cứu ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất đối với các sản phẩm đặc thù, các sản phẩm có khối lượng lớn có giá trị kinh tế cao của thành phố và của tỉnh.

Khuyến khích, xã hội hóa công tác đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Chú trọng hợp tác, liên kết, phát huy hiệu quả năng lực của các trung tâm, viện nghiên cứu,... trong công tác nghiên cứu, ứng dụng, chuvển giao và phát triển nông nghiệp. Sử dụng có hiệu quả tiềm năng đất đai, lao động và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất để phát triển các cây chủ lực của thành phố, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm; tiếp tục nâng giá trị sản xuất trên một diện tích đất sản xuất, phát triển chăn nuôi theo hướng công nghiệp, bán công nghiệp, quy mô trang trại tập trung gắn với an toàn sinh học.

 Đề xuất tỉnh ban hành cơ chế, chính sách phù hợp với điều kiện thành phố để huy động các nguồn lực của xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn để đầu tư vào nông nghiệp thành phố có lợi thế, xem đây là giải pháp đột phá tạo động lực phát triển cho ngành nông nghiệp đô thị. Tăng cường công tác phối hợp với các sở ngành, tranh thủ sự hỗ trợ chuyển giao khoa học-công nghệ, kỹ thuật vào sản xuất và đầu tư một số công trình, dự án phát triển nông nghiệp theo quy hoạch phát triển chung của thành phố.

Mai Sơn